Art & Kulturë

Si duhet t’i pjekim perimet

Për një veprim që në dukje është i thjeshtë, pjekja e perimeve, mund të bëjmë shumë pyetje. Në fakt, ka shumë mënyra për të pjekur perimet, por a ka një mënyrë që është vërtet e duhura se si duhet të piqen perimet në furrë?

Shefi i kuzhinës Josh Cohen rekomandon që, për të pjekur perimet temperatura në furrë duhet të jetë e lartë: 200-230 ° C.

Në fakt “hileja” e pjekjes sa më mirë të perimeve është në karamelizimin sa më shumë dhe sa më parë të tyre, përpara se perimet të bëhen shumë të buta. Pra, një karamelizim maksimal në një teksturë ende të fortë.

Kur vjen puna tek nxehtësia e furrës, pra, se sa duhet ta gradojmë temperaturën, mendimet ndahen.  Por kjo ka të bëjë padyshim edhe me llojin e perimeve që duam të pjekim.

Kështu, disa sugjerojnë që perime si parsnipi apo pastinaku (një bimë e ngjashme me karrotën, por e bardhë) të fillojmë t’i gatuajmë, duke i trazuar në tigan për 5 minuta dhe pastaj i transferojmë në furrë me nxehtësi 260° C, ku i pjekim për 15 minuta. Më pas i kthejmë sërish mbi sobë në temperaturë shumë të lartë, ku i lemë për 5 minuta të tjera.

Fillojmë duke i dhënë ngjyrën kafe parsnipëve mbi stofë dhe më pas i futim në furrë për tu siguruar që do të karamelizohen në thellësi dhe do të bëhen krokante anash.

Për perimet me rrënjë ka dhe sugjerime të tjera: që të nxehet që më parë letra e pjekjes në furrë me temperaturë rreth 200° C. Pastaj i zhvendosim perimet në letrën e pjekjes të nxehtë dhe i gatuajmë për 40 deri në 50 minuta.
Nga ana tjetër ka dhe artikujt të tjerë, të cilët lajmërojnë të mos gatuhen perimet në furrë të nxehtë, por në vend të kësaj thjesht të piqen.

Një eksperiment i thjeshtë është bërë, duke pjekur tre lloje të ndryshme perimesh:  karrota, lulelakër dhe patate, duke i thekur fillimisht me pak vaj ulliri, kripë dhe piper dhe duke i pjekur në tre temperatura të ndryshme.

Në temperaturë të ulët dhe në pjekje të ngadaltë: 120° C për 55 minuta (siç rekomandon ‘Bon Appétit’).

Në temperaturë 180° C për 35 minuta, një teknikë midis asaj të pjekjes së ngadaltë dhe karamelizimit në temperaturë të lartë.
Shpejt dhe furishëm: 230° C për 20 minuta (për të qenë të karamelizuara jashtë dhe ende të forta në teksturë).

Rezultati në secilin rast tregoi se karamelizimi ndodh në çdo temperaturë, edhe në më të ultën. Por perimet e gatuara në temperaturë më të lartë ishin më të buta. Perimet e pjekura në 180° C duken si më të “gjalla”, më pak të rrudhura dhe me ngjyrë kafe më pak uniforme sesa perimet e gatuara në temperaturë më të ulët, për një periudhë më të gjatë kohe.

Për patatet…
Patatet e pjekura në temperaturë të lartë janë padyshim më mirë të gatuara dhe më të shijshme. Pas vetëm 20 minutave në furrë me 230° C, ato shijonin dhe kishin një pamje më të mirë. Ndërsa patatet e gatuara në temperaturë të ulët ishin ato që ishin më të këqija. Ato kishin një lëkurë të butë nga jashtë, por ishin të pagatuara në brendësi. Patatet e gatuara në temperaturën mesatare nuk ishin të pagatuara apo të papërpunuara, por  ishin më pak të shijshme se sa ato të gatuara në temperaturë të lartë.

Për lulelakrën…
Edhe lulelakra bëhet më e shijshme kur gatuhet në temperaturë të lartë. Lulelakra e pjekur në 230 ° C për 20 minuta ishte më e shijshme dhe aspak e butë. Ato të pjekura në 180 ° C ishin të ëmbla, por edhe më të squllta. Ato të gatuara në temperaturë të ulët ishin gjithashtu të buta, por me një shije të papërpunuar.

Për karrotat…
Për karrotat ishte më pak e qartë se në çfarë temperature gatuheshin më mirë. Por mund të themi se ato të gatuara në temperaturën më të ulët ishin më pak të shijshme, pavarësisht se ishin të buta.  Ndërsa karrotat e gatuara në temperaturë mesatare dhe të lartë kishin pothuajse të njëjtën shije dhe teksturë. Në të dy rastet ato ishin të buta, por të gatuara në 180 ° C ishin pak më të ëmbla se të gatuara në 230° C.

Përfundimet
Për perimet që janë të buta, gatuajini në temperaturë më të ulët dhe më ngadalë. Por kjo varet dhe nga shijet personale, nëse doni përshembull që perimet t’i bëni pure për supë apo jo, e kështu me rradhë.
Temperatura mesatare, rreth 180 ° C është në fakt “toka e askujt”. Perimet e gatuara në këtë temperaturë nuk bëhen dhe aq të shijshme, ndërsa shumica e perimeve të gatuara në temperaturë të ulët duket sikur janë të gjalla, edhe pas 55 minutash gatim. Zakonisht është mirë t’i gatuani në temperaturë të lartë, mbi 200 ° C.  Kini parasysh vetëm se çfarë rezultati doni në fund. Nëse doni perime të skuqura mire, krokante dhe ende të forta nga brenda,  duhet t’i gatuani në temperaturë të lartë për një periudhë të shkurtër kohe. Ndërsa për perime të buta edhe nga brenda, gatuajini me temperaturë të ulët dhe ngadalë.
Perimet më të mëdha, si përshembull patatet e pjekura apo karrotat, nuk ka kuptim t’i gatuani në temperaturë shumë të lartë, se do të përfundojnë duke i gatuar jashtë pa i gatuar brenda.  Në shumë raste, mund t’i gatuani në 200° C dhe t’i piqni për një periudhë më të gjatë kohe, duke i mbuluar me letër pjekjeje, për të mënjanuar që të marrin shpejt ngjyrë kafe.  Nëse i doni krokante nga jashtë, vendosini më parë mbi sobë apo edhe para dhe pas pjekjes në furrë.

InfoKult jep informacion 360 gradë për të kaluar kohën e lirë sa i takon artit, kulturës dhe turizmit (në kuptimin e destinacioneve turistike).